Trong hình học, điểm là một khái niệm nguyên thủy, không định nghĩa, là cơ sở để xây dựng các khái niệm hình học khác.
Sơ lược về điểm
- Bản chất hình học: Điểm được hiểu như là một đối tượng trong không gian có kích thước mọi chiều bằng không (đối tượng chiều).
- Biểu diễn trực quan: Một dấu chấm nhỏ có thể được coi là hình ảnh của điểm, cho nên một điểm thường được biểu diễn bằng một dấu chấm .
- Quy ước đặt tên: Tên của một điểm thường được kí hiệu bằng một chữ cái La Tinh in hoa như hoặc hiếm hơn là các chữ cái Hy Lạp.
- Mối liên hệ với các hình học khác: Một điểm cũng là một hình hình học. Mỗi đường là tập hợp vô số các điểm:
- Đoạn thẳng, tia và đường thẳng là tập hợp các điểm thẳng hàng.
- Đường tròn là tập hợp các điểm có cùng khoảng cách (bán kính) tới một điểm cố định (tâm).
- Các đường conic (elip, parabol, hyperbol) là tập hợp các điểm thỏa mãn những điều kiện hình học xác định.
Một số thuật ngữ hình học về điểm
- Giao điểm: Là một điểm thuộc hai hay nhiều đường phân biệt (có thể là đường thẳng, đường cong…).
- Gốc (của một tia): Là điểm giới hạn của một nửa đường thẳng (hay còn gọi là một tia).
- Tiếp điểm: Là điểm chung duy nhất giữa một đường thẳng (hoặc mặt phẳng) tiếp xúc với một đường cong (hoặc mặt cong).
- Mút: Là hai đầu của một đoạn thẳng, tức là hai điểm giới hạn đoạn thẳng đó.
- Trung điểm: Là một điểm nằm trên một đoạn thẳng và cách đều hai mút của đoạn thẳng ấy.
- Đỉnh (đa giác, đa diện): Là các điểm chung của các cạnh của đa giác hoặc đỉnh chung của các mặt trong hình đa diện.
- Tâm đường tròn: Là điểm cách đều tất cả các điểm thuộc đường tròn đó.
- Tiêu điểm của elip: Là các điểm cố định mà tổng khoảng cách từ chúng đến một điểm bất kì thuộc elip luôn bằng một hằng số.
Một số điểm đặc biệt trong tam giác
- Trọng tâm: Giao điểm của ba đường trung tuyến trong tam giác.
- Trực tâm: Giao điểm của ba đường cao trong tam giác.
- Tâm đường tròn ngoại tiếp: Giao điểm của ba đường trung trực, cách đều ba đỉnh của tam giác.
- Tâm đường tròn nội tiếp: Giao điểm của ba đường phân giác trong, cách đều ba cạnh của tam giác.
- Tâm đường tròn bàng tiếp: Giao điểm của hai đường phân giác ngoài và một đường phân giác trong của tam giác.
- Điểm đối trung (Điểm Lemoine): Giao điểm của ba đường đối trung trong tam giác.
- Điểm Brocard: Điểm đặc biệt bên trong tam giác nhìn các cạnh dưới các góc định hướng bằng nhau.
- Tâm đường tròn Euler (Tâm đường tròn 9 điểm): Tâm của đường tròn đi qua trung điểm ba cạnh, chân ba đường cao và trung điểm các đoạn thẳng nối trực tâm với ba đỉnh.